Zachowek kiedy się należy?

Katarzyna Pluta10 listopada 2018Komentarze (0)

Kiedy należy się zachowek ?

Zachowek

Pisałam już wcześniej kiedy należy się zachowek. Dziś przedstawię mniej typowy przypadek kiedy przysługuje uzupełnienie zachowku, gdyż nie zawsze jest to dla wszystkich oczywiste.

Zachowek może się należeć również wtedy gdy dziedziczysz i otrzymujesz coś w spadku. Ale to co dostajesz nie pokrywa Twojego zachowku, czyli minimum, które Ci przysługuje po śmierci najbliższych.

Jako przykład opiszę pewną historię :

Zmarli rodzice, którzy mieli dwoje dzieci Adama i Ewę. W spadku pozostawili malutkie mieszkanie o wartości 120 000 zł. Spadek po nich na podstawie ustawy nabywają ich dzieci po 1/2 części. Przed śmiercią rodzice darowali Ewie nieruchomość o wartości 600 000 zł.  Czy Adamowi, który nie dostał wcześniej nic coś więcej się należy? Przecież widać wyraźną dysproporcję. Gdyby rodzice nie darowali nieruchomości masa spadkowa wynosiłaby 720 000 zł a Adam, który nie otrzymał darowizny nabyłby spadek o wartości 360 000 zł. Zachowek dla Adama wynosi połowę jego udziału w spadku, czyli 180 000 zł. W związku z tym biorąc pod uwagę darowiznę wykonaną wcześniej należy ją zaliczyć do masy spadkowej na potrzeby obliczenia zachowku i Adamowi będzie przysługiwało uzupełnienie zachowku o kwotę 120 000 zł (180 000 zł – 60 000 zł).

* * *

Zachowek należy się nie tylko wtedy gdy zostałeś pominięty przy dziedziczeniu lub masa spadkowa jest zerowa. Zachowek przysługuje również gdy nabyty spadek nie pokrywa Twojego zachowku a spadkodawca nieodpłatnie za życia rozporządził swoim majątkiem.

Jeśli chcesz więcej poczytać na temat darowizn doliczanych do spadku na potrzeby wyliczenia zachowku poczytaj tu: Darowizny a zachowek.

 

 

Trudne sprawy spadkowe

Katarzyna Pluta27 października 2018Komentarze (0)

Blog, który tworzę, dotyczy zagadnień związanych z ZACHOWKIEM, jednakże moja praktyka w Kancelarii obejmuje nie tylko sprawy związane z zachowkiem, ale również inne sprawy spadkowe np. sprawy o stwierdzenie nabycia spadku w tym o unieważnienie testamentów, sprawy związane z oświadczeniami o przyjęciu i odrzuceniu spadku – w szczególności uchylenie się od skutków prawnych nie złożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku; dział spadku i inne.

W październiku miałam przyjemność dwukrotnie wziąć udział jako expert prawa spadkowego w programie „Interwencja” w telewizji Polsat.

W programie poruszane były zagadnienia związane z prawem spadkowym.

Pierwsza sprawa dotyczyła niemożności wypłaty przez spadkobierców środków pieniężnych z kont bankowych spadkodawcy.

Liczna grupa spadkobierców odziedziczyła środki pieniężne, musiała zapłacić podatek od spadku, ale pojawiły się problemy aby odebrać należną część spadku z banku. Bank może wypłacić należne pieniądze tylko wtedy gdy wszyscy spadkobiercy będą obecni jednocześnie i złożą oświadczenie przed bankiem, że zgadzają się na wypłatę pieniędzy wg nabytych udziałów. Jeśli wszyscy spadkobiercy nie mogą przyjść do banku to powinni dostarczyć do banku takie oświadczenia na piśmie (bank może żądać aby na oświadczeniach były podpisy notarialnie poświadczone). W sytuacji gdy choć jeden ze spadkobierców się sprzeciwia albo nie ma z nim kontaktu to dopóki Sąd nie dokona podziału spadku Ci Państwo nie doczekają się swojego spadku.

Druga trudna sprawa związana była z nabyciem spadku obciążonego długami przez małoletnie dziecko. Dziecko nabyło spadek z dobrodziejstwem inwentarza po swoim ojcu, z którym matka dziecka nie utrzymywała kontaktów. W takich sprawach trzeba pamiętać od ważnym terminie. Matka dziecka ma sześć miesięcy na to aby odrzucić spadek w imieniu dziecka od momentu kiedy dowiedziała się o śmierci spadkodawcy. Wcześniej zgodę na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego musi wydać Sąd rodzinny.

I kolejny reportaż dotyczył również problematyki nabycia spadku przez małoletnie dziecko. W skład spadku wchodziła nieruchomość ale również długi. Przedstawicielka ustawowa dziecka podjęła decyzję, że dziecko spadek przyjmie. Jak się później okazało była to decyzja błędna. Dziś dziecko, które nabyło spadek jest dorosłe, spłaca długi nabyte w spadku a nieruchomość, którą nabyło jest nie może sprzedać.

***

Polecam wpis: Śmierć bliskiej osoby i co dalej

 

Zachowek od darowizny

Katarzyna Pluta06 października 2018Komentarze (0)

Z serii pytań od klientów ….

W najbliższym czasie będę opisywać najciekawsze przypadki dotyczące sytuacji faktycznych o które pytają mnie moi klienci w sprawach dotyczących zachowku. Zazwyczaj chodzi o różnego rodzaju wątpliwości dotyczące tego czy w danej sytuacji można domagać się zachowku.

* * *

„Czy można domagać się zachowku dla małoletniego wnuczka od darowizny uczynionej przez spadkodawcę w czasie gdy małoletni wnuczek jeszcze się nie urodził? Jak należy interpretować przepis art. 994 par. 2 kc : Przy obliczaniu zachowku należnego zstępnemu nie dolicza się do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna została uczyniona na mniej niż trzysta dni przed urodzeniem się zstępnego. Zmarł mój ojciec. Ojciec darował mojej siostrze nieruchomość. Ja zostałem wydziedziczony, ale mam syna, który urodził się rok przed jego śmiercią. Czy mojemu synowi należy się zachowek od darowizny?

Odpowiedź na to pytanie jest prosta, choć brzmienie tego przepisu może budzić wątpliwości. Darowizna uczyniona na rzecz córki przez zmarłego ojca podlega doliczeniu do spadku, mimo, iż wnuczek zmarłego jeszcze się nie narodził w czasie gdy była dokonywana darowizna. Art. 994 par .2 kc wyłącza doliczenie darowizny do spadku jeśli była ona dokonana w czasie kiedy spadkodawca w ogóle nie miał jakichkolwiek zstępnych. Nie chodzi tu jednak tylko o zstępnego uprawnionego do zachowku.

 * * *

Zachęcam także do przeczytania np. Zachowek od darowizny – dyspozycja na wypadek śmierci.

Temat zachowku nie jest prosty. Jeśli masz wątpliwości czy w Twojej sytuacji należy Ci się zachowek to przeczytaj ten wpis, mam nadzieję, że rozwieje  on Twoje wątpliwości.

Zachowek – kiedy się należy:

Zachowek przysługuje tylko wtedy gdy matka/ojciec zostawił testament – PRAWDA czy FAŁSZ

  • FAŁSZ – zachowek może należeć się wtedy gdy jest testament, jak również wtedy gdy następuję dziedziczenie ustawowe.

Matka/ojciec nie zostawili testamentu. Spadek dziedziczy po nich dwoje dzieci. W skład spadku wchodzą ruchomości o nieznaczącej wartości. Jedno z dzieci otrzymało 20 lat wcześniej darowiznę nieruchomości o wartości 200 000 zł. Drugiemu z dzieci przysługuje roszczenie o zachowek o obdarowanego rodzeństwa. PRAWDA/FAŁSZ

  • PRAWDA – nie ważne kiedy była darowizna, jeśli została ona uczyniona na rzecz spadkobiercy. Dziecku, które otrzymało drobny spadek przysługuje roszczenie o uzupełnienie zachowku.

Matka/ojciec zostawił testament w którym do całego spadku powołał jedno dziecko. W skład spadku wchodzą nieruchomości o bardzo dużej wartości. Spadkodawca za życia dokonał darowizn na rzecz dwojga dzieci, w tym również na dziecko, które w testamencie nie zostało uwzględnione. Dziecko, które nie zostało uwzględnione w testamencie nie może już ubiegać się o zachowek. PRAWDA/FAŁSZ

  • FAŁSZ – Dziecko, które nie zostało uwzględnione  w testamencie może ubiegać się o zachowek w przypadku gdy wartość otrzymanej darowizny jest mniejsza niż przysługujący mu zachowek.

Dostałam darowiznę zwolnioną ze schedy spadkowej. Nie muszę płacić od tej darowizny zachowku mojemu rodzeństwu. PRAWDA/FAŁSZ

  • FAŁSZ – zwolnienie ze schedy spadkowej nie ma znaczenia dla roszczenia o zachowek. Zapis ten ma znaczenie w postępowaniu o dział spadku.

Matka/ojciec zmarli. Opiekę nad nimi sprawowało tylko jedno dziecko. Drugie nie angażowało się w opiekę nad rodzicami. Matka/ojciec darowizną przepisali cały majątek jednemu dziecko, które opiekowało się rodzicami. Dziecku, która nie sprawowało opieki nad rodzicami nie przysługuje zachowek. PRAWDA/FAŁSZ

  • FAŁSZ – roszczenie o zachowek nie jest uzależnione od tego, które z dzieci w jakim stopniu opiekowało się rodzicami. W skrajnych przypadkach zachowek może zostać zmniejszony.

O różnego rodzaju przypadkach kiedy przysługuje Ci zachowek, a kiedy niestety nie możesz się domagać zapłaty zachowku pisałam już w wielu moich wcześniejszych wpisach.

Możesz zapoznać się z nimi tutaj:

Przekazanie gospodarstwa rolnego a zachowek,

Zwolnienie ze schedy spadkowej,

Darowizna a zachowek.

Jeśli dostałeś zachowek to musisz pamiętać o tym, że fakt otrzymania środków pieniężnych tytułem zachowku należy zgłosić do Urzędu Skarbowego.

Masz na to 6 miesięcy od daty otrzymania zachowku!!!Podatek od zachowku 

Zgłoszenia zachowku dokonuje się na urzędowym formularzu SD-Z2.

Jak wiesz uprawnionymi do otrzymania zachowku po zmarłym są jego małżonek, zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki) oraz rodzice. Jeśli chcesz poczytaj o tym więcej: Komu przysługuje zachowek? Osoby te należą do tzw. zerowej grupy podatkowej i są zwolnione z podatku od spadku – również z podatku od zachowku.

Co się stanie jeśli nie dokonasz zgłoszenia w przewidzianym terminie?

Wtedy od otrzymanych pieniędzy Urząd Skarbowy naliczy podatek. Wyjątkiem jest sytuacja gdy kwota otrzymanego zachowku jest mniejsza niż 9637 zł, gdyż jest to kwota wolna od podatku. Niestety jeśli przekroczyłeś termin 6 – miesięczny na zgłoszenie spadku nie można domagać się przywrócenia terminu. Nie pomogą żadne usprawiedliwienia.

Wysokość podatku od zachowku jest taka sama jak wysokość podatku od spadku.

Ile zapłacisz podatku od zachowku, jeśli zapomniałeś dokonać zgłoszenia?

Jeśli kwota zachowku nie przekracza 10 278 zł to podatek wynosi 3%. Jest kwota ta jest większa niż 10 278 zł a mniejsza niż 20 556 zł to podatek wynosi 308, 30 zł i 5% od nadwyżki ponad kwotę 10 278 zł. Jeśli natomiast kwota zachowku przekracza kwotę 20 556 zł to podatek wynosi 822, 20 zł i 7% nadwyżki ponad 20 556 zł.