Niedawno obiecałam, że zamieszczę wpis odnośnie tematu związanego z wydziedziczeniem.

Czy wydziedziczenie w testamencie przekreśla możliwość dochodzenia zachowku?

Nie.

Jeśli zostałeś wydziedziczony nie martw się na zapas, gdyż w większości przypadków wydziedziczenia dokonane w testamencie są nieskuteczne.

Wydziedziczenie bliskich w testamencie pozbawia ich prawa do zachowku o ile jest sformułowane prawidłowo i odpowiada przesłankom wydziedziczenia przewidzianych w przepisach kodeksu cywilnego.

Podstawy wydziedziczenia reguluje art. 1008 kodeksu cywilnego. Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;

2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

 Wydziedziczenie w testamencie a prawo do zachowku.

Jak powinny zatem zostać sformułowane zapisy w testamencie aby wydziedziczenie było skuteczne?

W praktyce najczęściej spotykam się z wydziedziczeniem z powodu nie dopełniania obowiązków rodzinnych. Samo posłużenie się przez spadkodawcę sformułowaniem, że uprawniony do zachowku uporczywie nie dopełniał obowiązków rodzinnych, bez wskazania rodzaju obowiązków, nie jest wystarczające, aby uznać, że doszło do skutecznego wydziedziczenia.

Wydziedziczenie pozostaje nieskuteczne, jeżeli jego przyczyna nie wynika z treści testamentu – nawet gdyby w rzeczywistości przyczyna wydziedziczenia zachodziła, w związku z czym przyjmuje się, że spadkodawca winien opisać w testamencie przykłady konkretnych zachowań uprawnionego do zachowku, które wypełniałyby ustawowe przesłanki, nie jest zaś wystarczające posłużenie się ogólnymi sformułowaniami, bez wskazania konkretnych zachowań lub rodzaju obowiązków.

Przykład fragmentu testamentu,  w którym podane są konkretne zachowania wyczerpujące przesłanki nie dopełnienia obowiązków rodzinnych:

„Wydziedziczam mojego syna Jana Kowalskiego za to, że przez ostatnie 20 lat nie utrzymywał ze mną kontaktów, mimo moich starań nie chciał mnie odwiedzić, a gdy ciężko zachorowałem i prosiłem go o pomoc odmówił, nie odwiedził mnie w czasie choroby w szpitalu i domu.”

Jeśli zostałeś wydziedziczony i w testamencie zostały opisane przyczyny wydziedziczenia, które są nieprawdziwe lub zostały użyte ogólne sformułowania (a nie konkretne) to możesz wystąpić z pozwem o zachowek. W postępowaniu o zapłatę zachowku to pozwany Spadkobierca ma obowiązek udowodnienia, że rzeczywiście zaistniały okoliczności wskazane przez spadkodawcę w testamencie, zaś rolą sądu jest także ocena, czy okoliczności te należą do jednej z przesłanek wskazanych w art. 1008 k.c.

Wydziedziczenie w testamencie a prawo do zachowku.

Koniec urlopu czas wracać do pracy

Katarzyna Pluta21 sierpnia 2017Komentarze (0)

Lato to moja ulubiona pora roku. W ostatnim tygodniu udało mi się nie przeglądać przychodzącej do mnie poczty, nie odbierać połączeń telefonicznych (z góry przepraszam wszystkich, którym nie udało się do mnie dodzwonić) gdyż po prostu nie miałam dostępu do internetu, nie miałam zasięgu. Szczerze mówiąc taki oddech od codzienności jest potrzebny.

Niestety jestem już po urlopie i w najbliższych dniach wracam do pracy do swojej Kancelarii. Długo nie pisałam ale postaram się nadrobić zaległości.

W Warszawie jak na razie nie pada deszcz, pogoda dopisuje. Praca w centrum metropolii, jaką jest nasza stolica, ma swoje plusy i minusy. Codziennie przechodzę przez tzw. patelnię i niemal codziennie zatrzymują mnie przedstawiciele organizacji, które ratują pszczoły i  inne zwierzęta. Nie przepadam za tym. Muszę wspomnieć, że mam niepowtarzalny widok z okien Kancelarii prosto na PKiN, wielu klientów się nim zachwyca, więc zapraszam aby przekonać się na żywo.

Korzystając z okazji chciałabym polecić dzisiaj Tobie bloga prowadzonego przez Adwokat Małgorzatę Woźniak www.dzialspadkubeztajemnic.pl.  Jest to blog obejmujący tematykę prawa spadkowego, w szczególności kwestie związane z podziałem spadku. Panią Mecenas znam osobiście i polecam gdyż jest dobrym fachowcem.

Wkrótce na moim blogu zaprezentuję wywiad przeprowadzony z Panią Mecenas Małgorzatą Woźniak w którym poproszę ją o udzielenie odpowiedzi na kilka nurtujących pytań.

Przybliżę Wam również problematykę związaną z wydziedziczeniami, które czasami są sporządzane błędnie. Nie wiem czy wiesz, ale wydziedziczenie czasami nie przekreśla szansy na zachowek! Napiszę o tym więcej w kolejnym wpisie.

Tymczasem przed nami końcówka wakacji, a więc cieszmy się ostatkami słonecznych dni:-)

 

Przerwanie biegu przedawienia

Katarzyna Pluta08 czerwca 2017Komentarze (1)

Pisałam już o tym, że roszczenie o zachowek ulega przedawnieniu – Przedawnienie zachowku.

Ostatnio zgłosiła się do mnie klientka, której przysługiwało roszczenie o zachowek, które miało  przedawnić się za kilka dni. Co zrobić w takiej sytuacji aby nie dopuścić do przedawnienia prawa do zachowku?

Zgodnie z art. 123 § 1 kodeksu cywilnego bieg przedawnienia przerywa się:

  1. przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;

  2. przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;

  3. przez wszczęcie mediacji.

Pierwszym oczywistym sposobem jest wniesienie pozwu o zapłatę zachowku do Sądu. Bieg przedawnienia zostanie przerwany i nie biegnie przez czas trwania postępowania. WAŻNE –  powództwo musi zostać złożone skutecznie, czyli nie może nastąpić zwrot pozwu np. z powodu nieopłacenia czy braków formalnych.

Kolejnym sposobem z którego możesz skorzystać jest wystąpienie z wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej. Jeśli nie masz już czasu na przygotowanie pozwu możesz skorzystać z próby polubownego załatwienia Twojej sprawy. Samo przygotowanie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej jest proste. Nie trzeba do wniosku załączać żadnych dokumentów. Złożenie wniosku wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty sądowej w wysokości 40 zł, gdy wysokość zachowku nie przekracza kwoty 10 000 zł lub 300 zł gdy kwota zachowku jest większa. Skuteczne złożenie wniosku przerywa bieg przedawnienie Twojego roszczenie i w przypadku gdy nie dojdzie do zawarcia ugody przedawnienie biegnie od nowa.

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 10 października 2013r., sygn. akt: III CZP 53/13 wskazał, że przerwanie biegu przedawnienia roszczenia o zachowek następuje również wtedy, gdy spadkobierca ustawowy, któremu przysługuje zachowek przeciwko innemu spadkobiercy ustawowemu, składa wniosek o stwierdzenie nabycia spadku.

Nie przerywa natomiast biegu przedawnienia wysłanie pisemnego wezwania do zapłaty zachowku zobowiązanemu do jego zapłaty. Dopiero gdy osoba zobowiązana do zapłaty zachowku odpowie na wezwanie wyrażając chęć zapłaty zachowku dojdzie do uznania roszczenia o zachowek, co powoduje, że bieg przedawnienia zostaje przerwany.

Bez wątpienia, jeśli jesteś osobą uprawnioną do zachowku, najlepiej jest nie zwlekać z podjęciem działań mających na celu zaspokojenie Twojego roszczenia.

Podsumowanie odwiedzin na blogu

Katarzyna Pluta31 maja 2017Komentarze (0)

Po kilku miesiącach pracy nad moim blogiem nadszedł czas posumowań. Choć prawie codziennie śledzę statystyki bloga i bacznie obserwuje ile osób mnie odwiedza to do tej pory nie sprawdzałam, które wpisy cieszyły się największym zainteresowaniem.

Najchętniej czytanym wpisem  jest Darowizna a zachowek i muszę Ci powiedzieć, że wcale mnie to nie dziwi. Dlaczego? Dlatego, że klienci mojej Kancelarii, którzy zgłaszają się do mnie na poradę często przychodzą z takim zagadnieniem, a więc liczba odwiedzin jest odzwierciedleniem ogólnego zapotrzebowania na poradę prawną w tym zakresie.

Chętnie czytanym tematem jest również wpis  Jak uniknąć zapłaty zachowku?  Zainteresowanie tym wpisem jest podobne choć jest to  zdecydowanie inna grupa klientów.

Dużą popularnością cieszy się również Wzór pozwu o zachowek . Cieszę, że ten wzór jest pomocny tym, którzy samodzielnie występują w sprawach o zachowek.

Jeśli interesuje Cię jakieś zagadnienie o którym mogłabym napisać to proszę o wpisanie Twojej propozycji tematu na blogu. Postaram się o tym napisać. Może w ten sposób uda mi się stworzyć wpisy, które będą cieszyły się jeszcze większą popularnością.

Zapraszam do wpisywania tematów na listę PROPOZYCJE NA TEMATY DO BLOGA.

Pisałam jakiś czas temu o tym, że nie zawsze do sprawy o zachowek konieczne jest wcześniejsze przeprowadzenie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Pisałam również o tym kiedy warto przed złożeniem pozwu o zachowek takie postępowanie przeprowadzić. – tutaj.

Od 2 października 2008r. zamiast kierować wniosek do Sądu o stwierdzenie nabycia spadku możesz podpisać akt poświadczenia u notariusza. Ustawodawca umożliwił w ten sposób załatwianie spraw spadkowych sprawnie, bo można to zrobić niemalże od ręki. W Sądach czas rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia spadku jest dłuższy.

Kiedy notariusz może sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia ?

Notariusz może sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia, kiedy wszystkie osoby brane pod uwagę jako spadkobiercy ustawowi lub testamentowi stawią się jednocześnie przed notariuszem i zgodnie zażądają poświadczenia dziedziczenia (nie może więc istnieć między nimi jakikolwiek spór), a nadto złożą wymagane prawem dokumenty i oświadczenia.

Notariusz nie może sporządzić aktu poświadczenia dziedziczenia

a) gdy nie wszyscy spadkobiercy chcą lub mogą złożyć osobiście przed notariuszem jednobrzmiące oświadczenia o rodzinie spadkodawcy bądź pozostawionych przez niego testamentach,

b) kiedy dziedziczenie ma nastąpić na podstawie testamentu szczególnego,

c) kiedy spadkodawca zmarł przed 1 lipca 1984 r.,

d) gdy spadkodawca w chwili śmierci był cudzoziemcem lub, nie posiadając żadnego obywatelstwa, nie zamieszkiwał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

e) gdy w skład spadku wchodzą prawa rzeczowe lub posiadanie nieruchomości położonej za granicą.

Nie będzie możliwe zatem podpisanie aktu poświadczenia dziedziczenia jeśli jest testament, który jest kwestionowany przed jednego ze spadkobierców.  Zdarzają się również takie sytuacje, że treść testamentu budzi wątpliwości co do jego interpretacji, wtedy notariusze odmawiają sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia i odsyłają do Sądu, który rozstrzyga w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku wszelkie kwestie związane z interpretacją testamentu.

Jeśli w testamencie zostało zawarte wydziedziczenie i z przyczynami tego wydziedziczenia się nie zgadzasz to możesz je kwestionować dopiero wytaczając powództwo o zachowek.

W 2009r. został utworzony Rejestr Aktów Poświadczenia Dziedziczenia (RAPD). Rejestr zawiera informację o miejscu przechowywania sporządzonych notarialnych aktów poświadczenia dziedziczenia. Notariusze mają prawo do dokonywania wpisów w Rejestrze, natomiast zawartość Rejestru jest jawna i publicznie dostępna dla wszystkich obywateli.