Darowizna kwoty wypłaconej na podstawie dyspozycji na wypadek śmierci.

Jeśli wypłaciłeś z banku pieniądze należące do zmarłej bliskiej Ci osoby na podstawie dyspozycji na wypadek śmierci i zastanawiasz się czy inni członkowie rodziny będą mieć do Ciebie roszczenie o zapłatę zachowku od tej kwoty  to przeczytaj ten wpis.

Dyspozycja wkładem na wypadek śmierci, czyli zapis bankowy.

Posiadacz rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej może polecić pisemnie bankowi dokonanie – po swojej śmierci – wypłaty z rachunku wskazanym przez siebie osobom: małżonkowi, wstępnym, zstępnym lub rodzeństwu określonej kwoty pieniężnej (dyspozycja wkładem na wypadek śmierci). Kwestię tę reguluje art. 56 prawa bankowego.

Kwota wypłaty,  bez względu na liczbę wydanych dyspozycji, nie może być wyższa niż dwudziestokrotne przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszane przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za ostatni miesiąc przed śmiercią posiadacza rachunku, która na dzień 18.11.2016r. wynosi 85 183,00 zł. Dyspozycja wkładem na wypadek śmierci może być w każdym czasie przez posiadacza rachunku zmieniona lub odwołana na piśmie.

Jak zatem należy traktować przekazanie środków pieniężnych w ramach powyższej dyspozycji na rzecz np. jednego z dzieci?

Załóżmy, że mamy następujący stan faktyczny. Zmarły Jan Kowalski w chwili śmierci był wdowcem i miał dwoje dzieci. Posiadał na rachunku bankowym kwotę 70 000 zł. Jan Kowalski zapisał wszystkie posiadane środki na rzecz syna Piotra. Drugi syn Paweł nie dostał nic. Jan Kowalski nie zostawił po sobie żadnego spadku. Pieniądze objęte dyspozycją na wypadek śmierci były jednym składnikiem spadku. Czy synowi Pawłowi coś się należy od brata Piotra?

W orzecznictwie Sądów wyrażane są rozbieżne zdania jak należy traktować wypłacone środki pieniężne na podstawie dyspozycji na wypadek śmierci. Jednakże przeważają poglądy, że taka dyspozycja powinna być traktowana jak darowizna. Taki pogląd wyraziła również Elżbieta Skowrońska – Bocian w Komentarzu do Kodeksu cywilnego Część czwarta. Spadki, Warszawa 1995, s. 147-148, iż sumy wypłacone na tej podstawie należy doliczyć do spadku.

Przyjmuje  się więc, że kwota wypłacona pozwanemu na podstawie dyspozycji na wypadek śmierci powinna zostać doliczona do spadku tak jak darowizna. Jest to rozrządzenie nieodpłatne, mimo, że uregulowane w sposób szczególny w Prawie bankowym. W zakresie celu przysporzenia instytucja ta nie różni się w sposób istotny od darowizny i nie realizuje innych celów, jak np. umowa przekazania gospodarstwa rolnego.

W związku z powyższym mój przysłowiowy syn zmarłego Paweł ma roszczenie do brata o zapłatę tytułem zachowku kwoty pieniężnej od wypłaconej sumy 70 000 zł na podstawie dyspozycji na wypadek śmierci. Udział Pawła w spadku po ojcu wynosił 1/2. W związku z tym zachowek będzie wynosił połowę udziału w spadku czyli 35 000/2 = 17 500 zł.

Pieniądze z polisy na życie

Katarzyna Pluta11 listopada 2017Komentarze (0)

Polecam bliźniaczego bloga zajmującego się tematyką spadków prowadzonego przez Adwokat Małgorzatę Woźniak pt.: Dział spadku bez tajemnic.

Jeśli chcesz dowiedzieć się czy pieniądze z polisy na życie powinny zostać wliczone do substratu masy spadkowej od którego obliczana jest wysokość zachowku koniecznie zajrzyj do artykułu Polisa na życie czy wchodzi do spadku.

Pani Mecenas dzieli się ze swoimi czytelnikami przydatnymi informacjami dotyczącymi wszystkiego co wiąże się z podziałem spadku.

Znajdziesz Tam wiele ciekawych artykułów również takich, które obejmują wspólną tematykę działu spadku i zachowku. Pani Mecenas zamieszcza w swoim blogu przydatne wzory dokumentów, które mogą Ci się przydać.

Zapraszam do lektury bloga Dział spadku bez tajemnic. 🙂

 

Pani Mecenas, czy mam zawrzeć ugodę? Czy mam się zgodzić? Dlaczego mam płacić mojemu bratu zachowek  po rodzicach jeśli on nie opiekował się nimi w ogóle a teraz wyciąga ręce po pieniądze. To niesprawiedliwe!

Takie pytania usłyszałam ostatnio od mojej mocno spanikowanej klientki.

Do tej pory pisałam tutaj w większości o sporach dotyczących wypłaty zachowku, którymi zajmuje się Sąd.

Jednakże to nie jest tak, że wszystkie sprawy o zachowek kończą się w Sądzie.

Spotkałam się również ze sprawami dotyczącymi zapłaty zachowku, które zostały załatwione w sposób polubowny.

Aby mogło dojść do zawarcia ugody  obie strony muszą być skłonne do wzajemnych ustępstw. Kiedyś na jednej z rozpraw, w których brałam udział Wysoki Sąd powiedział, że w sytuacji gdy jest zawierana ugoda żadna ze stron nie jest do końca zadowolona ze sposobu zakończenia sprawy, bo wydaje jej się, że gdyby Sąd wydał wyrok, to byłby on korzystniejszy.

Trudno czasami znaleźć „złoty środek” ale myślę, że warto zawsze brać pod uwagę porozumienie się i podpisanie ugody.

Warto rozmawiać, zanim podejmiesz kroki prawne!

Zanim skierujesz sprawę do Sądu wezwij na piśmie osobę zobowiązaną do zapłaty zachowku!

Sąd jest ostatecznością.

Ugodę o zapłatę zachowku można zawrzeć poza Sądem, jak również na każdym etapie postępowania sądowego.

Do zawarcia ugody nie jest wymagana żadna szczególne forma. Wystarczy spisanie porozumienia na piśmie. Nie jest potrzebny do tego notariusz. Warto zawrzeć w ugodzie zapisy mówiące o tym czy zawarte porozumienie ostatecznie wyczerpuje roszczenia o zapłatę zachowku.

Jeśli masz wypłacić zachowek po rodzicach swojej siostrze czy bratu Twoja decyzja co do tego jak załatwisz tę sprawę wpłynie na zawsze na Twoje relacje rodzinne.

Oczywiście każda sprawa jest inna i nie da się generalizować, ale zawsze warto wiedzieć jakie są możliwości.

 

Niedawno obiecałam, że zamieszczę wpis odnośnie tematu związanego z wydziedziczeniem.

Czy wydziedziczenie w testamencie przekreśla możliwość dochodzenia zachowku?

Nie.

Jeśli zostałeś wydziedziczony nie martw się na zapas, gdyż w większości przypadków wydziedziczenia dokonane w testamencie są nieskuteczne.

Wydziedziczenie bliskich w testamencie pozbawia ich prawa do zachowku o ile jest sformułowane prawidłowo i odpowiada przesłankom wydziedziczenia przewidzianych w przepisach kodeksu cywilnego.

Podstawy wydziedziczenia reguluje art. 1008 kodeksu cywilnego. Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;

2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

 Wydziedziczenie w testamencie a prawo do zachowku.

Jak powinny zatem zostać sformułowane zapisy w testamencie aby wydziedziczenie było skuteczne?

W praktyce najczęściej spotykam się z wydziedziczeniem z powodu nie dopełniania obowiązków rodzinnych. Samo posłużenie się przez spadkodawcę sformułowaniem, że uprawniony do zachowku uporczywie nie dopełniał obowiązków rodzinnych, bez wskazania rodzaju obowiązków, nie jest wystarczające, aby uznać, że doszło do skutecznego wydziedziczenia.

Wydziedziczenie pozostaje nieskuteczne, jeżeli jego przyczyna nie wynika z treści testamentu – nawet gdyby w rzeczywistości przyczyna wydziedziczenia zachodziła, w związku z czym przyjmuje się, że spadkodawca winien opisać w testamencie przykłady konkretnych zachowań uprawnionego do zachowku, które wypełniałyby ustawowe przesłanki, nie jest zaś wystarczające posłużenie się ogólnymi sformułowaniami, bez wskazania konkretnych zachowań lub rodzaju obowiązków.

Przykład fragmentu testamentu,  w którym podane są konkretne zachowania wyczerpujące przesłanki nie dopełnienia obowiązków rodzinnych:

„Wydziedziczam mojego syna Jana Kowalskiego za to, że przez ostatnie 20 lat nie utrzymywał ze mną kontaktów, mimo moich starań nie chciał mnie odwiedzić, a gdy ciężko zachorowałem i prosiłem go o pomoc odmówił, nie odwiedził mnie w czasie choroby w szpitalu i domu.”

Jeśli zostałeś wydziedziczony i w testamencie zostały opisane przyczyny wydziedziczenia, które są nieprawdziwe lub zostały użyte ogólne sformułowania (a nie konkretne) to możesz wystąpić z pozwem o zachowek. W postępowaniu o zapłatę zachowku to pozwany Spadkobierca ma obowiązek udowodnienia, że rzeczywiście zaistniały okoliczności wskazane przez spadkodawcę w testamencie, zaś rolą sądu jest także ocena, czy okoliczności te należą do jednej z przesłanek wskazanych w art. 1008 k.c.

Wydziedziczenie w testamencie a prawo do zachowku.

Koniec urlopu czas wracać do pracy

Katarzyna Pluta21 sierpnia 2017Komentarze (0)

Lato to moja ulubiona pora roku. W ostatnim tygodniu udało mi się nie przeglądać przychodzącej do mnie poczty, nie odbierać połączeń telefonicznych (z góry przepraszam wszystkich, którym nie udało się do mnie dodzwonić) gdyż po prostu nie miałam dostępu do internetu, nie miałam zasięgu. Szczerze mówiąc taki oddech od codzienności jest potrzebny.

Niestety jestem już po urlopie i w najbliższych dniach wracam do pracy do swojej Kancelarii. Długo nie pisałam ale postaram się nadrobić zaległości.

W Warszawie jak na razie nie pada deszcz, pogoda dopisuje. Praca w centrum metropolii, jaką jest nasza stolica, ma swoje plusy i minusy. Codziennie przechodzę przez tzw. patelnię i niemal codziennie zatrzymują mnie przedstawiciele organizacji, które ratują pszczoły i  inne zwierzęta. Nie przepadam za tym. Muszę wspomnieć, że mam niepowtarzalny widok z okien Kancelarii prosto na PKiN, wielu klientów się nim zachwyca, więc zapraszam aby przekonać się na żywo.

Korzystając z okazji chciałabym polecić dzisiaj Tobie bloga prowadzonego przez Adwokat Małgorzatę Woźniak www.dzialspadkubeztajemnic.pl.  Jest to blog obejmujący tematykę prawa spadkowego, w szczególności kwestie związane z podziałem spadku. Panią Mecenas znam osobiście i polecam gdyż jest dobrym fachowcem.

Wkrótce na moim blogu zaprezentuję wywiad przeprowadzony z Panią Mecenas Małgorzatą Woźniak w którym poproszę ją o udzielenie odpowiedzi na kilka nurtujących pytań.

Przybliżę Wam również problematykę związaną z wydziedziczeniami, które czasami są sporządzane błędnie. Nie wiem czy wiesz, ale wydziedziczenie czasami nie przekreśla szansy na zachowek! Napiszę o tym więcej w kolejnym wpisie.

Tymczasem przed nami końcówka wakacji, a więc cieszmy się ostatkami słonecznych dni:-)