Dziś chciałabym wyjaśnić zagadnienie związane z zapisami zawartymi w aktach notarialnych dotyczących darowizn.
Zwolnienie ze schedy spadkowej

Jeśli otrzymałaś/otrzymałeś darowiznę i w akcie notarialnym jest zapis, że darowizna następuje ze zwolnieniem z obowiązku zaliczenia na schedę spadkową to nie oznacza to, że jesteś zwolniona/y z zapłaty zachowku.
Takie wyobrażenie ma większość obdarowanych. Jest ono niestety mylne. Zatem co oznacza zwolnienie ze schedy spadkowej ?
Zdarza się, że notariusz doradza umieszczenie w akcie notarialnym takiego zapisu gdyż ma to chronić przed zapłatą w przyszłości zachowku. W takim wypadku jest to błędna informacja.
Zwolnić czy nie – jaki zapis jest istotny
Zadajesz pewnie pytanie, jakie znaczenie ma zatem zapis o zwolnieniu darowizny z obowiązku zaliczenia na schedę spadkową. Otóż ma to znaczenie jedynie przy podziale spadku.
Zgodnie z art. 1039 kodeksu cywilnego w razie dziedziczenia ustawowego jeżeli dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna została dokonana ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia.
Zobrazuję to przykładem:
Spadkodawca miał dwoje dzieci: Marię i Jana. Maria dostała od swojego ojca darowiznę mieszkania o wartości 200 000 zł. W umowie darowizny był zapis, że darowizna następuje ze zwolnieniem z obowiązku zaliczenia na schedę spadkową. Jan nie dostał za życia ojca żadnej darowizny od niego. Spadek został nabyty na podstawie ustawy przez Marię i Jana po 1/2 części każde z nich. W skład spadku wchodzi mieszkanie o wartości 200 000 zł. Maria i Jan nabywają wymienione mieszkanie po 1/2 zgodnie z udziałami nabytymi w spadku. Obydwoje chcą dokonać podziału spadku i sprzedać mieszkanie. Każdy z nich ma prawo do połowy środków ze sprzedaży mieszkania. Gdyby Maria otrzymała darowiznę bez wyżej wymienionego zwolnienia to całe mieszkanie przy podziale spadku otrzymałby Jan, gdyż Maria dostała wcześniej darowiznę o tej samej wartości.
Podsumowując zwolnienie darowizny z obowiązku zaliczenia ze schedy spadkowej nie chroni przed zapłatą zachowku. Ma on jedynie znaczenie przy podziale spadku.
O tym samym zagadnieniu napisała również Adw, Małgorzata Woźniak: Zaliczenie darowizny na poczet schedy spadkowej