Odrzucenie spadku a zachowek

Katarzyna Pluta24 stycznia 2020Komentarze (0)

W ostatnim czasie zapadła uchwała Sądu Najwyższego, w której Sąd ustalał czy dalszy zstępny spadkodawcy jest uprawniony do dziedziczenia po nim, jeśli bliższy zstępny spadkodawcy złożył oświadczenie o odrzuceniu spadku?

Odrzucenie spadku a zachowek

Nie raz zastanawiałam się nad tym czy będzie przysługiwał zachowek wnukowi po babci gdy jego matka odrzuci spadek po to aby wnuk mógł dochodzić wyższego zachowku w przypadku jego niepełnoletności. Ta uchwała rozwiewa wszelkie wątpliwości.

Powyższą uchwałę podjął Sąd na kanwie następującego stanu faktycznego. Matka dwóch córek pozostawiła testament w którym do spadku powołała jedną z nich. Drugą córkę pominęła ale nie wydziedziczyła. Stwierdzenie nabycia spadku nastąpiło na podstawie testamentu. Córka, która została pominięta w testamencie odrzuciła spadek.  Odziedziczyła wszystko druga córka.

Spór o zachowek dla wnuka

Wobec tego syn córki, która odrzuciła spadek wystąpił przeciwko ciotce o zachowek. Według kodeksu cywilnego powinien on otrzymać dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym. W innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (czyli zachowek).

Sąd rozpatrujący sprawę powziął poważne wątpliwości prawne, czy osobą uprawnioną do zachowku w rozumieniu art. 991 § 1 k.c., która jako zstępny byłaby powołana do spadku z ustawy, jest wnuk spadkodawcy jako dalszy zstępny, gdy dziecko spadkodawcy jako spadkobierca ustawowy odrzuciło spadek z ustawy.​

Sąd Najwyższy podjął 23 października 2019r. uchwałę, zgodnie z którą dalszy zstępny spadkodawcy nie jest uprawniony do dziedziczenia po nim, jeśli bliższy zstępny spadkodawcy złożył oświadczenie o odrzuceniu spadku.

W uzasadnieniu uchwały Sąd wskazał,  że uprawnienie do zachowku ma charakter wyjątkowy. Dlatego trzeba przepisy regulujące tę konstrukcję wykładać ściśle, a nie rozszerzająco. To prawo ma charakter osobisty i przysługuje konkretnej osobie.

Gdyby inaczej interpretować przepis kodeksu cywilnego, to prowadziłoby to do wielu komplikacji.  Mogłyby mieć miejsce nadużycia prawa w postaci niedopuszczalnej swobody rozporządzania prawem do zachowku. Na przykład spadkobiercy odrzucaliby spadek, by ich dzieci mogły dziedziczyć więcej.

Wspomniana przeze mnie uchwała: sygn. akt III CZP 23/19, uchwała 3 sędziów SN Izby Cywilnej z 23 października 2019 r.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: +48 501 570 500e-mail: katarzynapluta-adwokat@wp.pl

{ 0 comments… add one now }

Leave a Comment

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Kancelaria Adwokacka Adwokat Katarzyna Pluta Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Kancelaria Adwokacka Adwokat Katarzyna Pluta z siedzibą w Warszawie.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem katarzynapluta-adwokat@wp.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Previous post:

Next post: